Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki


czcionka mniejsza czcionka normalna czcionka większa
PATRON

  GEN. BRYG. HELIODOR CEPA (1895-1974)
PATRON CENTRUM SZKOLENIA ŁĄCZNOŚCI I INFORMATYKI

 Patron CSŁiI gen. bryg. Heliodor Cepa 

Heliodor Cepa urodził się w Mieszkowie 29 listopada 1895 r. (Wielkopolska, zabór pruski, 5 km na północ od Jarocina). 8 grudnia 1895 r. został ochrzczony w kościele parafii rzymsko-katolickiej św. Wawrzyńca w Mieszkowie.W latach 1902-1907 uczęszczał do szkoły powszechnej. Uczestniczył wówczas w strajku szkolnym w 1905 r., jednym z tych, które wybuchły w Wielkopolsce z powodu zakazu używania języka polskiego na lekcjach religii.

Od 1908 do 1912 r. uczył się w gimnazjum w Jarocinie. W 1913 r. został przeniesiony do gimnazjum w Krotoszynie. W czasie nauki w Krotoszynie należał do tajnego Towarzystwa Tomasza Zana, którego celem było rozbudzanie i pielęgnowanie u młodzieży miłości oraz poczucia obowiązku wobec Ojczyzny. Wkrótce po wybuchu I wojny światowej, bo już 24 września 1914 r., 19-letni Heliodor Cepa został przymusowo wcielony do armii niemieckiej. Służył w pododdziałach łączności przez całą wojnę - najpierw na froncie wschodnim (1915-1916), a potem zachodnim (1916-1918), między innymi nad Sommą.

Po zakończeniu wojny jego dywizję skierowano transportem kolejowym do Gdańska. Podczas postoju w Pile, H. Cepa uciekł z wagonu i przedostał się szczęśliwie do rodzinnej Wielkopolski. Walczył potem jako łącznościowiec w powstaniu wielkopolskim oraz wojnie polsko-rosyjskiej 1920 r. W czasie III powstania śląskiego brał udział w organizowaniu i zaopatrywaniu oddziałów powstańczych w sprzęt łączności.

W latach 1923-1929 uczył się w kraju i we Francji, pełnił funkcje sztabowe i dowódcze. Po zakończeniu nauki w Wyższej Szkole Wojennej mjr dypl. Cepa został skierowany do Centrum Wyszkolenia Łączności (CWŁ) w Zegrzu na stanowisko dyrektora nauk. W 1932 r. ponownie trafił do Zegrza, na pierwsze eksponowane stanowisko komendanta Centrum Wyszkolenia Łączności.

We wrześniu 1934 r. ppłk Cepa został wezwany do gabinetu marszałka Piłsudskiego. Zostało mu powierzone stanowisko dowódcy wojsk łączności Ministerstwa Spraw Wojskowych. W sierpniu 1939 r. płk Heliodor Cepa otrzymał przydział mobilizacyjny i z chwilą wybuchu wojny został naczelnym dowódcą łączności przy Naczelnym Dowództwie Wojska Polskiego. Od 1 do 17 września organizował łączność dla Naczelnego Wodza. 18 września 1939 r. przekroczył granicę rumuńską w Kutach. Szybko uciekł z internowania i przedostał się do Francji, do armii tworzonej przez gen. W. Sikorskiego. Wkrótce został wyznaczony na szefa łączności Wojska Polskiego we Francji.

Po upadku Francji trafił do Anglii gdzie wyznaczono go na stanowisko szefa łączności Polskich Sił Zbrojnych (PSZ) na Zachodzie. Funkcję tą pełnił aż do końca wojny. 12 sierpnia 1945 r. płk Cepa oficjalnie zadeklarował chęć powrotu do Polski, wskutek czego 26 sierpnia 1945 r. zwolniono go ze stanowiska. Z listy żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie wykreślono Cepę oficjalnie 16 kwietnia 1946 r. W maju 1946 r. wyjechał do kraju.W latach 1946-1949 pełnił funkcje szefów dwóch oddziałów w Sztabie Generalnym WP oraz kierownika katedry łączności w Akademii Sztabu Generalnego. Awans generalski otrzymał 22 lipca 1948 r.

16 lipca 1951 r. Cepa został aresztowany przez funkcjonariuszy Głównego Zarządu Informacji Wojskowej MON. Uwięzienie było związane z przygotowywanym procesem gen. Stanisława Tatara oraz innych oficerów oskarżonych o szpiegostwo na rzecz obcych wywiadów i tworzenie w wojsku organizacji spiskowych. Cała akcja miała na celu represje wobec przedwojennych oficerów, którzy po 1945 r. zajęli kierownicze stanowiska w Wojsku Polskim i instytucjach centralnych. Gen. Cepę zwolniono z więzienia ale i z wojska w lutym 1955 r.
Kilkuletnie uwięzienie odbiło się na zdrowiu gen. Cepy. Lekarze stwierdzili u generała między innymi rozedmę płuc, powiększone serce, miażdżycę, osłabienie słuchu i nerwoból lędwiowo-krzyżowy. Mimo złego stanu zdrowia pracował w Instytucie Łączności i Polskiej Agencji Prasowej. Podczas pracy w PAP, dzięki jego staraniom, powstało w Zegrzu jedno z najbardziej nowoczesnych w krajach bloku wschodniego centrów nadawczo-odbiorczych.

Udzielał się też społecznie w Krajowej Komisji Weteranów Powstania Wielkopolskiego działającej w ramach Związku Bojowników o Wolność i Demokrację oraz w Lidze Obrony Kraju. Generał brygady Heliodor Cepa zmarł 16 kwietnia 1974 r. w Warszawie. Został pochowany na cmentarzu wojskowym na warszawskich Powązkach w kwaterze powstańców wielkopolskich.

 

 

 

    
pdf

Kontakt

Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki
Juzistek 2
05-131 Zegrze
tel. 261883312
fax. 261883413
cslii@ron.mil.pl